Συχνές ορθοπεδικές παθήσεις

orthopedikes pathiseis

Γράφει ο Αθανάσιος Μπαδέκας, Χειρουργός Ορθοπεδικός – Τραυματιολόγος, Εξειδικευμένος στις παθήσεις των κάτω άκρων, Πρόεδρος του Τμήματος Άκρου Ποδός και Ποδοκνημικής της Ελληνικής Ορθοπεδικής Εταιρείας και Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Άκρου Ποδός Ποδοκνημικής

 

Η κίνηση του σώματος, το βάδισμα, ρυθμίζεται από πολύπλοκους συνδέσμους και τένοντες, οι οποίοι βρίσκονται στα πόδια μας. Ο τρόπος με τον οποίο βαδίζουμε, αντανακλά σε όλο μας το σώμα. Από μικρά παιδιά προσπαθούμε να στηριχθούμε και να κρατήσουμε ισορροπία στο σώμα μας, βασιζόμενοι στα κάτω άκρα. Η πρόληψη για αποφυγή ασθενειών και τραυματισμών των ποδιών, είναι σημαντική.

 

Ο άκρος πόδας και η ποδοκνημική είναι το κομμάτι του σώματος που αποτελείται από τα πιο πολλά οστά και έχει τους πιο πολύπλοκους συνδέσμους και τένοντες, οι οποίοι, ουσιαστικά, ρυθμίζουν την κίνηση του σώματος. Δηλαδή τον τρόπο που βαδίζουμε».

 

Η παιδική ηλικία…

 

Τα παιδιά αρχίζουν από μικρή ηλικία να βαδίζουν σε μια ευρεία βάση στήριξης, γι’ αυτό τα πόδια τους τα έχουν σε απαγωγή , -πάνε προς τα έξω-, για να έχουν μεγαλύτερη σταθερότητα βάδισης. Με το χρόνο, οι κινητικές τους δεξιότητες αναπτύσσονται.

 

Τα πιο συχνά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γονείς και τα παιδιά στην παιδική ηλικία αφορούν προβλήματα σε σχέση με τη μορφολογία του ποδιού, όπως:

 

Πλατυποδία: Υπάρχει έλλειψη της ποδικής καμάρας. Μέχρι την ηλικία των 4 ετών, τα παιδιά έχουν πλατυποδία γιατί δεν έχει αναπτυχθεί η ποδική καμάρα. Μας ενδιαφέρει κυρίως, εάν η φτέρνα του παιδιού πάει προς τα έξω ή προς τα μέσα (βλαισότητα ή ραιβότητα) σε συνδυασμό με την πλατυποδία. Αυτό είναι κάτι που χρειάζεται παρακολούθηση. Ενδιαφέρον είναι επίσης, εάν η πλατυποδία είναι εύκαμπτη ή δύσκαμπτη», μάλιστα η πλατυποδία, διορθώνεται με συντηρητικές μεθόδους, ειδικά πέλματα που γίνονται μετά από πελματογράφημα ή λήψη προπλάσματος. Στην Ελλάδα υπάρχει υπερσυνταγογράφηση ορθοπεδικών παπουτσιών η οποία δεν χρειέζεται. Μάλιστα, δημιουργούσαν προβλήματα κυρίως στα παιδιά, αλλά και γενικότερα. Τα κάτω άκρα χρειάζονται μια σωστή ανατομική θέση , χωρίς να τα εγκλωβίζουμε»

 

Κοιλοποδία: Σπάνια υπάρχει και είναι το αντίθετο της πλατυποδίας. Δηλαδή υπάρχει πολύ υψηλή ποδική καμάρα. Σε αυτή την περίπτωση παρατηρούμε, αν υπάρχουν δυσλειτουργίες στη βάδιση, αν πέφτει το παιδί, αν δεν μπορεί να περπατήσει σωστά, και αν υπάρχουν κάποιες παραλλαγές στη βάδιση νευρολογικές παθήσεις και μεταταρσαλγία

 

-          Υπάρχουν παιδιά που βαδίζουν στις μύτες των ποδιών και αυτό πολλές φορές οφείλεται στον ρικνό-σφιχτό αχίλλειο τένοντα. Δηλαδή, ο αχίλλειος τένοντας με την γαστροκνημία δεν αναπτύσσονται σωστά, συσπώνται, και το παιδάκι, ή αργότερα ο ενήλικας περπατάει στις μύτες των ποδιών.

 

Στην εφηβεία..

 

Μεγαλώνοντας τα παιδιά, ενδεχομένως να παρουσιάσουν παθήσεις όπως είναι η σπαστική πλατυποδία. Που σημαίνει, πως όταν αναπτύσσονται τα οστά μπορεί το ένα κόκαλο να κολλήσει με το άλλο και να δημιουργήσει κάποιες παραμορφώσεις και συσκολία στην βάδιση. Υπάρχουν συγγενείς παραμορφώσεις όπως είναι κάποιες γαμψοδακυλίες, ενωμένα δάκτυλα, υπεράριθμα δάκτυλα, προβλήματα που όταν διαγνωστούν θεραπεύονται. Κι όσο πιο νωρίς τόσο καλύτερα.

 

Οι γυναίκες και τα…κότσια..

 

Στην ενήλικη ζωή , κυρίως τις γυναίκες, αυτό που κυρίως απασχολεί από τα κάτω άκρα είναι το κότσι. Η αναλογία ανδρών προς γυναικών είναι περίπου 1 προς το 9. Ποια είναι η αιτία που δημιουργεί το κότσι δεν το γνωρίζουμε ακριβώς. Ενοχοποιούνται, η κληρονομικότητα και το στενό παπούτσι.

 

Σε έρευνα που έγινε στον Κνεζικό πληθυσμό, όπου δεν φορούσαν τότε παπούτσια, απεδείχθη ότι δεν είχαν καθόλου κότσια. Μάλιστα, πολλές φορές το κότσι, συνδυάζεται με παραμορφώσεις των δακτύλων, όπου το ένα δάκτυλο επικάθεται πάνω στο άλλο ή και το δεύτερο, ακόμη και το τρίτο.

 

Πρέπει να αφαιρεθεί το κότσι;

 

Δεν είναι μόνο κοσμητικοί οι λόγοι που οδηγείται ο έχων το κότσι στο χειρουργείο. Οι λόγοι είναι, το ότι με την παραμόρφωση που κάνει ο βλαισός μέγας δάκτυλος, πονάει το πόδι και πολλές φορές δημιουργείται αστάθεια και πόνος στη βάδιση . Η θεραπεία για το κότσι είναι κυρίως χειρουργική. Όμως, η χειρουργική θεραπεία έχει τις παραμέτρους της. Το θέμα δεν είναι μόνο να κόψουμε και να βγάλουμε την εξόστωση (το μέρος που προεξέχει), θα πρέπει να εξισορροπήσουμε τους τένοντες, ώστε να έχουμε μία σωστή θέση του ποδιού, μακροχρόνια, γιατί εάν δεν γίνει εξισορρόπηση των τενόντων και αν δεν ευθειαστεί και οστικά το πρώτο δάκτυλο, τότε είναι πολύ πιθανό μετά από ένα δύο χρόνια να εμφανιστεί η ίδια κατάσταση».

 

Στην ηλικία των 50-60 χρόνων, η πλατυποδία χρειάζεται χειρουργική παρέμβαση. Υπάρχουν οι τενοντίτιδες του αχιλλείου που είναι πάρα πολλές, οι αρθρίτιδες που είναι στον αστράγαλο, στην ποδοκνημική και μπορεί να οδηγήσουν τον άνθρωπο στο να έχει πολύ μεγάλο πόνο στη βάδιση, σε ανώμαλο έδαφος ή ανεβοκατέβασμα σκαλιών. Οι παθήσεις αυτές αντιμετωπίζονται. Όσο πιο σωστά βαδίζουμε, τόσο « αποφορτίζουμε»- δεν έχουμε πολλά φορτία- στο γόνατο, ή στο ισχίο μας, συνεπώς δεν τα επιβαρύνουμε.

 

Ισοσκελία ή ανισοσκελία;

 

Πολλές φορές δημιουργούνται προβλήματα στη μέση ή στο ισχίο από ανισοσκελία. Το ένα ημιμόριο του σώματος δεν είναι ίδιο με το άλλο. Πρέπει να μετρούμε τα άκρα, ώστε να διαπιστώσουμε αν υπάρχει ανισοσκελία, καθώς εάν η διαφορά των δύο άκρων, είναι πάνω από 1,5 εκατοστό, μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα. Μερικοί ερευνητές λένε ότι και πάνω από 1 εκατοστό δημιουργεί προβλήματα στο άτομο (συχνά διαστρέμματα, οσφυαλγία κ. λ. π). Στον αθλητή ακόμη και τα χιλιοστά παίζουν ρόλο.

 

Τα τακούνια στις γυναίκες.

 

Έχουν ενοχοποιηθεί για πολλές παθήσεις. Όμως, υπάρχουν παθήσεις όπου το φλάτ (επίπεδο) παπούτσι είναι χειρότερο, καθώς δημιουργεί μια τάση στον αχίλλειο τένοντα και στην γαστροκνημία η οποία πολλές φορές είναι επώδυνη και δημιουργεί τραυματισμούς. «Τακούνι μέχρι 4-5 εκατοστά, δεν δημιουργεί προβλήματα. Προβλήματα δημιουργεί η στενή φόρμα του παπουτσιού μπροστά στα δάκτυλα». Η συμβουλή του Ορθοπαιδικού είναι Να προτιμούνται παπούτσια με σκληρή σόλα , η οποία παίρνει τα φορτία και δεν τα παίρνει το πόδι μας. Επίσης, τα κλειστά παπούτσια καλό είναι να έχουν ένα πολύ μαλακό τελείωμα για να μη τρίβονται στον αχίλλειο τένοντα και δημιουργούνται τέτοιου είδους προβλήματα. Καλό είναι το παπούτσι να έχει και ένα υποστηρικτικό της ποδικής καμάρας από τη μέσα πλευρά και ευρεία θαλάμη στα δάκτυλα μπροστά».

 

Καινοτομία..

 

Ο κ. Αθανάσιος Μπαδέκας, στην Ελλάδα προχώρησε σε επέμβαση που αφορά τη θεραπεία της οστεοαθρίτιδας, στην ποδοκνημική. (αστράγαλο, κάτω άκρα). Πρόκειται για την αρθροπλαστική της ποδοκνημικής. Η τεχνική της είναι πολύ απαιτητική, τεχνική η οποία δίνει λύσεις στην οστεοαρθρίτιδα, τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και στη μετατραυματική αρθρίτιδα του αστραγάλου, χωρίς να περιορίζει την κίνηση.

 

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

 

Η πλατυποδία είναι μία ανατομική παραλλαγή του σκελετού μας κατά την οποία η ποδική καμάρα του ποδιού μας είναι χαμηλότερη από το φυσιολογικό και αποπεπλατυσμένη.

 

Η βλαισοπλατυποδία είναι η ίδια κατάσταση σε συνδυασμό με έξω παρεκτόπιση της πτέρνας. Πολλές φορές οι δύο παραπάνω καταστάσεις συνδυάζονται.

 

Όλα τα παιδιά γεννιούνται πλατύποδα, η ποδική καμάρα, τα οστά, οι σύνδεσμοι και οι τένοντες που την στηρίζουν αναπτύσσονται σταδιακά μέχρι την ηλικία των 4-5 ετών.

 

Συνεπώς μέχρι την ηλικία αυτή δεν χρειάζεται κανενός είδους θεραπεία αφού η καμάρα δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί, εκτός αν η πλατυποδία ή βλαισοπλατυποδία είναι μέρος μίας γενικότερης πάθησης όπου ένα από τα κλινικά ευρήματα είναι και η πλατυποδία.

 

Μετά την ηλικία των 4 ετών εφόσον το παιδί παρουσιάζει πλατυποδία καλό είναι να εξετάζεται, περισσότερο για ν’ αποκλειστεί κάποιο συνοδό γενετικό νόσημα που υπάρχει περίπτωση να την προκαλεί (σύνδρομο Marfan, Ehlers-Danlos-γενικευμένη χαλαρότητα αρθρώσεων).

 

Στις περισσότερες περιπτώσεις η πλατυποδία είναι ασυμπτωματική. Το παιδί παίζει, τρέχει χωρίς ιδιαιτέρα προβλήματα και παράπονα του τύπου πονάνε οι πατούσες ή κουράζονται τα πόδια του, ή ότι μένει πολύ πίσω από τα άλλα παιδιά όταν τρέχει. Εάν όμως παραπονείται, θα πρέπει να εξετασθεί από ειδικό Ορθοπαιδικό ώστε να διαπιστωθούν, ή να αποκλειστούν κάποιες οστικές ή συνδεσμικές ανωμαλίες που μπορεί να συνυπάρχουν. Υπάρχει περίπτωση η πλατυποδία να συνδυάζεται με κάθετη θέση του αστραγάλου, ή υπάρχει περίπτωση κάποια από τα οστά του ποδιού, αντί να είναι ανεξάρτητα και να κινούνται υπό μορφή αρθρώσεων να είναι ενωμένα μεταξύ τους όπως, πτέρνα με αστράγαλο, αστράγαλος με σκαφοειδές οστούν κτλ. Εάν διαπιστωθούν τέτοιες καταστάσεις αυτές θα πρέπει να αποκατασταθούν συνήθως χειρουργικά και όσο πιο γρήγορα αποκατασταθούν τόσο πιο ευνοϊκή είναι η μελλοντική εξέλιξη του ποδιού.

 

Η διάγνωση, εκτός από την κλινική εξέταση και αν ο κλινικός ειδικός ορθοπαιδικός (παιδοορθοπαιδικός ή ορθοπαιδικός εξειδικευμένος στις παθήσεις των κάτω άκρων) κρίνει, μπορεί να χρειαστεί να κάνει πελματογράφημα (μία ειδική αναίμακτη, ανώδυνη και χωρίς ακτινοβολία εξέταση), κατά την οποία το παιδί στέφεται και κατόπιν βαδίζει σε ένα δυναμοδάπεδο με αισθητήρες πίεσης και αναλύεται ο τρόπος βάδισής του.

 

Άλλες εξετάσεις είναι ακτινογραφίες των ποδιών σε ειδικές λήψεις που θα πρέπει να γίνονται με το παιδί σε όρθια θέση ώστε να φορτίζει και σε πιο σπάνιες περιπτώσεις αξονική τομογραφία όταν υποπτευόμαστε οστικές γέφυρες.

 

Εξετάσεις DNA θα πρέπει να γίνονται στις σπανιότατες περιπτώσεις που υποπτευόμαστε κάποια γενετική ανωμαλία. Υπάρχει όμως και ένας πολύ μεγάλος αριθμός παιδιών που παρουσιάζουν πλατυποδία χωρίς καμία σοβαρή αναπτυξιακή πάθηση και έχουν, ή δεν έχουν ήπια συμπτώματα κούρασης στα πόδια τους, τα πόδια αυτά πολλές φορές θα βοηθηθούν από πέλματα τα οποία κατασκευάζονται μετά από λήψη προπλάσματος και με την βοήθεια πελματογράφου πολλές φορές, τα οποία είναι εξατομικευμένα για την ανατομική παραλλαγή του κάθε ποδιού ώστε να υποστηρίζουν και να ανυψώνουν την ποδική καμάρα και να κρατούν μια άρθωση που λέγεται υπαστραγαλική σε ουδέτερη θέση.

 

Σε περιπτώσεις μάλιστα που η πτέρνα έχει έξω μετατόπιση (βλαισοπλατυποδία) αυτό είναι απολύτως απαραίτητο ώστε να μπορεί ο Αχίλλειος τένοντας και η γαστροκνημία που καταλήγουν στη πτέρνα να λειτουργούν ανατομικά και εμβιομηχανικά σωστά. Ένα σωστά κατασκευασμένο πέλμα –εξατομικευμένο, το οποίο μπαίνει μέσα στο υπόδημα εξαλείφει την ανάγκη χρήσης ειδικά κατασκευασμένων υποδημάτων που κατά κόρον χρησιμοποιηθήκαν σε παλιότερες εποχές.

KEELPNO

Εφημερεύοντα Φαρμακεία

farmacy

banner 2a